: : : : علمى : : : :

Saturday, November 25, 2006

در جدال با مدعى


 


آخوند مرا گفت كه: اى مشرك ملعون


خون تو حلال است در اين گردش گردون


 


گفتم كه: گناهم چه و تقصير كدام است؟


كاينگونه به فرمان توام ريخته شد خون!


 


گفتا كه: تو ملحد شدى و طاغى و باغى


بر گوهر ذاتش شده‌اى شاكى و مظنون


(لاكن) تو ولى ِ فقها هجو نمودى


با جمله‌ى اصحاب، چه غابون و چه مغبون


از شطح فراتر شده‌اى مفسد ِ زنديك


از كفر گذر كرده‌اى، از ملحد افزون!


آن كس كه چنين معصيتى مرتكب آيد


بايد كه شود كشته به صحرا و به هامون


 


گفتم كه: بگيريم چنين باشد و بايد


اما كه ترا چه سنه نه، طالى طاعون؟


اين مشكل بين من و او باشد و گر هست


سازنده‌ى گرمابه و هم زارع تلخون


بهتر كه خود از جيب عبا دست درآرد


حق ِ من ِ بى‌بته دهد بر لب كارون


الله مگر خويش ضعيف است بكارش


محتاج ِ چماقى چو شمايان شده اكنون؟


او منتقم و قاسم و جبار و مكير است


خيرالمكر و ماكر و مكاره و مكرون


تو كاسه‌ى بس داغتر از آش ِ خدايى؟


كاورده به نان و تره‌ى خلق شبيخون!


اى ابن ِ فضول ابن ِ فضول اى همه نيرنگ!


كردار دگرگونه و گفتار دگرگون


دين، امر خصوصى است، خدا، ذهنيت شخص


اين را بپذير از من ِ از راه ِ تو بيرون


گيريم كه من منكر و البته چنينم


اما تو و پرونده سياهى ِ شما چون؟


آزاده تر از بادم و جارى به جهانم


آيين تو اما همه افسانه و افسون


(كنكورِ) عمل بود شما را و نبينيد


اين داغ ِ (ردى) بر وسط ِ ناصيه مشحون؟


ام الوطن ِ جهل و خرافات و فريبيد


مفهوم ِ فساديد و به دجاليه مضمون


يك ملقمه ى فسق و فجوريد و تباهى


درهم شده ى خبث، ز(الشانعه) معجون!


 


ياور استوار   خرداد 1381


yavarostvar@hotmail.com


 





















Thursday, November 23, 2006

دين الهی


 


عجب  ديـن  پُر از  کينی                        عجب  آيين مسـکينی


عجب شرمی، عجب ننگی                   عجب آيين‌هفت رنگی


عجب  شمــــشير  بــُرانی                       عجب   الله   نـادانـی


عجب دينی، عجب شرعی                      عجب ظلمی، عجب قهری


عجب برمن، عجب برتو                         عجب بر کوری هر دو


عجب بر عقل کور ما                             که خود‌کرديم، به‌خودانيها


عجب برما، عجب برما                           که  گشتيم  بنده  الله


عجب ظلمی، عجب زوری                     عجب از اينهمه کوری


عجب گندی، عجب گندی                        عجب آيين ارجمندی


عجب  الله  زورمندی                             عجب  ديو  تنومندی


عجب معراج  والايی                             عجب کذبی، عجب راهی


محمد، ای رسول الله                          توای، الله  تازيها


شنيدم من کلامت را                               بخواندم من کتابت را


بديدم من  نشانت را                          بگير اکنون جوابت را:


عجب دينی تو آوردی                             عجب لطفی به ما کردی


عجب ظلمی بپا کردی                            و ايران را فدا کردی


چرا آزادگی ننگ است؟                     مگر الله تو منگ است؟


چرا دين خدا، جنگ است؟                      چرا‌پاسخ‌ به‌عشق، سنگ‌است؟


چرا تو با ما می‌جـــنگی؟                       بس‌است ظلمت، بس‌است ننگی


و اکنون روز ميعاد است                        جواب ظلم، فرياد اســت:


بنام تو الله عزوجـل                                چه ديوانگیها، توداری به سر


بجز، سنگ ‌و‌سنگسار‌و‌شلاق ‌و‌زور          بجز‌محنت و‌غفلت و‌درد و‌جور


بجز جنگ و کشتار و ظلم و عزا             بجز شهوت و غارت و فتنه‌ها


بجز ابلهی و ذليلی و زجر                      بجز خود پرستی و آيات جهل


به چنته، نداری تو چيز دگر                   خرافه سرايی و آيين شر


دراز مدتی، باورم بر تو بود                کنون، شرمسارم از آن رهنمود


 


عبدالرضا حيدری


 



Wednesday, November 22, 2006

نیــم‌فاصلــه


مسعود صديقيان _ سايت شهروند - تورنتو کانادا


مشکلات نگارش فارسی با مايکروسافت ورد


 


ه بعد از ه


در کلمه ‌‌ای مثل «خانه‌ ها» اگر هنگام تايپ بين «ـه» از کلمه‌ی خانه و «هـ» از علامت جمع فاصله‌ای نگذاريم، کلمه به اين صورت در می‌آيد «خانهها» که غلط است. اگر فاصله‌ای بگذاريم، به اين صورت در می‌آيد «خانه ها» که به اين ترتيب «ها» به صورت يک کلمه‌ی جدا و مستقل ظاهر می‌شود. در چنين وضعيتی بايد از نوع خاصی از فاصله به نام «نيم‌فاصله» يا «فاصله‌ی کوچک» يا «فاصله‌ی با عرض صفر» استفاده شود. تاثير اين فاصله بر روی حروف سمت چپ و راست کاملا مانند فاصله‌ی معمولی است و تنها از نظر پهنا با فاصله‌ی معمولی تفاوت دارد. به اين شکل که پهنای نيم‌فاصله برخلاف فاصله‌ی معمولی که به اندازه‌ی يک حرف پهنا دارد صفر است.
در برخی از ويندوزهايی که تبديل شده‌اند می‌توان با استفاده همزمان از کليدهای
Shift+Space نيم‌فاصله را در ميان نوشته‌های خود قرار داد. اگر چه در ويندوزهای XP و ۲۰۰۰ کليد خاصی برای «نيم‌فاصله» در نظر گرفته نشده است اما می‌توان با انجام تغييرات کوچکی در برنامه مايکروسافت ورد XP  از نيم‌فاصله استفاده کرد (در پايان اين مقاله طريقه فعال کردن نيم‌فاصله در Word  اکس پی خواهد آمد).


 


نيم‌فاصله


نيم‌فاصله پديده جديدی در نگارش فارسی است و پيش از پيدايش ماشين تحرير الکترونيکی و کامپيوتر معنای خاصی نداشت.  نيم‌فاصله در واقع معادلی برای hyphen (ــ) در زبان انگليسی است کلمات Coــworker, Byــproduct نمونه‌هايی از آن هستند.  در فارسی اما، به‌ خاطر شکل خط که حروف بر خطوط افقی سوار و به هم متصل می‌شوند نمی‌توان از علامت (ــ) استفاده کرد. مثلا نمی‌شود نوشت «بی‌ـ‌هدف» (بیـ‌ ـ ـهدف) بلکه بايد نوشت «بی‌هدف». بدون نيم‌فاصله، اين لغت به دو کلمه مجزای «بی» و «هدف» تبديل می‌شود زيرا فاصله گذاری در ميان دو کلمه به معنای مستقل بودن آن‌ها است. با نيم‌فاصله هر لغتی اگر چه در ظاهر دو کلمه جدا ديده می‌شود ولی در واقع يک واژه محسوب می‌شود.


 


موارد استفاده از نيم‌فاصله


۱ــ در تايپ بسياری از کلمات مرکب مانند نيم‌فاصله، نرم‌افزار، لغت‌نامه، زنگوله‌پا و تازه‌کار در صورتی که از نيم‌فاصله استفاده نشود به شکل غلط املايی نيمفاصله، نرمافزار، لغتنامه، زنگولهپا، تازهکار ديده و در نهايت چاپ خواهند شد.


۲ــ در صورتی که از نيم‌فاصله جهت نشان دادن صفات تفضيلی مانند مهم‌تر، سخت‌تر، ساده‌تر استفاده نشود به اين شکل در خواهند آمد:


مهمتر، سختتر، سادهتر که صحيح نيست و در صورت استفاده از فاصله‌ی کامل حالت خود را از دست داده و به شکل مهم تر، سخت تر، ساده تر و به ۲ کلمه تبديل خواهند شد.


۳ــ استفاده از «ها» جهت جمع بستن اسامی و اشياء مانند اين‌ها، آن‌ها، فراری‌ها و ساختمان‌ها که در صورت عدم استفاده از نيم‌فاصله به شکل اينها، آنها، فراريها، ساختمانها در خواهند آمد.


۴ ــ ترکيب‌های عربی رايج در فارسی، مانند بين‌الملل، رسم‌الخط، لازم‌الاجرا و دايرةالمعارف که بايد دو کلمه‌ی اين‌گونه ترکيب‌ها با نيم‌فاصله‌ از هم جدا شوند در غير اين صورت بينالملل، رسمالخط، دايرهالمعارف و در صورت استفاده از فاصله به شکل بين الملل، رسم الخط و دايرة المعارف ديده خواهند شد.


۵ــ کلماتی که به «ه» و يا «ﻪ» ختم می‌شوند، در صورتی که در موقعيت مضاف‌اليه يا موصوف و ضماير ملکی ظاهر شوند، بايد با استفاده از نيم‌فاصله به آن‌ها «ی» نسبت اضافه شود. مانند همه‌ی ما، فرشته‌ی مهربان، خانه‌ی من و از گذاشتن فاصله خودداری شود تا به شکل همه ی ما، فرشته ی مهربان و خانه ی من ديده نشوند.


۶ــ در افعال ماضی نقلی ضماير بايد با نيم‌فاصله به صفت مفعولی بچسبند. مانند رفته‌ام، اما سوم شخص مفرد فعل ماضی نقلی را نبايد با نيم‌فاصله به صفت مفعولی چسباند. رفته‌است غلط است و صحيح آن با قرار دادن يک فاصله کامل به اين ترتيب بايد نوشته ‌شود رفته است.


 


می و نمی


افعال مضارع اخباری و ماضی استمراری بايد جدا از ريشه‌ی فعل نوشته شوند. مثلا ميشود، ميرفتم، نميديدم، نميروم و ميشنوم غلط است و نگارش صحيح آن می‌شود، می‌رفتم، نمی‌ديدم، نمی‌روم، نمی‌ديدم و می‌شنوم با استفاده از نيم‌فاصله درست است.


 


نقل قول و ديگر موارد


۱ــ هنگام نقل مستقيم صحبت يک گوينده بايد گفتار گوينده در گيومه نوشته شود مانند نيما پرسيد:«تو چرا دير آمدی؟» محمود جواب داد:«راه شلوغ بود.» هميشه بايد قبل از نقل قول مستقيم علامت : گذاشته شود و با يک فاصله گفتار گوينده، داخل گيومه قرار گيرد. از به کار بردن کاراکترهای خاص نگارش لاتين ” “ و (( )) برای محصور کردن نقل قول نيز بايد به شدت پرهيز کرد.


۲ــ حرف ربط هرگز به يک‌ديگر نمی‌چسبد، در کلماتی مانند به صورت، به نظر، به ندرت، به تدريج، به زور، اين که، آن که، به کار بردن و به دست آوردن همواره بايد جدا نوشته شده و حرف ربط با يک فاصله قبل از قيد قرار گيرد نگارش آن بشکل بصورت، بنظر، بندرت، بتدريج، بزور، اينکه، آنکه بکار بردن و بدست آوردن صحيح نيست. در اين مورد يک استثنا وجود دارد و آن حرف «بـ» در افعال التزامی و امری مانند برو، بخور و بمان است و با «به»ی حرف ربط کاملا تفاوت دارد و نبايد با آن اشتباه شود.


۳ــ علامت مفعولی «را» هرگز نبايد به مفعول بچسبد. انسانرا، جانرا، آنرا، اينرا غلط هستند و حتما بايد به صورت انسان را، جان را، آن را، اين را نوشته و يا تايپ شوند. برای اين قاعده تنها يک حالت استثنايی وجود دارد و آن هنگامی است که ضمير اول شخص مفرد «من» در حالت مفعولی قرار گيرد که به شکل «مرا» در می‌آيد و نوشتن آن به صورت «من‌را» و «من را» و «منرا» کاملاً غلط است.


۴ــ در صورتی که «است» بعد از کلماتی بيايد که به «ا» ختم شوند بايد شکل کامل خود را حفظ کند و هرگز نبايد به شکل «ست» محاوره نوشته شود. مانند روا است، جدا است نه به صورت جداست و رواست.


۵ــ تمام علايم نقطه گذاری شامل . ، : ؛ ! ؟ بايد به کلمه‌ی سمت راست خود بچسبند و با کلمه‌ی سمت چپ يک فاصله داشته باشند. علايم محصور کننده، مانند «» ، ()، {} و [] بدون هيچ فاصله‌ای به حرف اول و حرف آخر کلمات محصور شده می‌چسبند.


 


های غير ملفوظ


آخرين صدای موجود در شکلِ امروزی واژه‌هايی مانند «برده»، «بنده» و «خسته» با کسره در آخر است که آوای کسره با حرف «ه» نمايش داده می‌شود. اين «ه» در کتاب دستور زبان فارسی که به «دستورِ پنج استاد» مشهور است های غيرِ ملفوظ ناميده شده است اما امروزها ترجيح می‌دهند آن را «ه»‌ی نمايش حرکت بنامند.


در دستورِ پنج استاد گفته شده است هرگاه قرار باشد اسم مختوم به های غير ملفوظ با الف ‌و نون جمع بسته شود يا يای نسبت و يای اسم‌ساز و يای مصدری به آن اضافه شود، اين «ه» به «گ» تبديل می‌شود، مانند بردگان، بردگی، بندگان، بندگی و خستگان، خستگی.


 


همزه‌ی صامت


در بيشتر نوشته‌های کامپيوتری همزه آخر و ميانی کلماتی مانند سوء (سوء‌تغذيه، سوء‌استفاده) و مسئول و مرئی حذف و يا با حرف ديگری جايگزين می‌شود. همزه‌ی صامت «ء» بخشی از کلمه است و در نگارشات صحيح بايد آن را در واژه قرار داد و از ناقص نگاری خودداری کرد. اگر چه زبان فارسی نيز مثلِ همه‌ی زبان‌های هند و اروپايی در اصل فاقد همزه‌ی ميانی و پايانی واژه بوده است، اما فارسی‌زبانان در اثرِ پذيرفتن تعداد بسياری از واژه‌های عربی به تلفظ اين آوا که معادل آوای تلفظ ع عربی است در ميان و پايان واژه نيز عادت کرده‌اند.


برایِ اثباتِ معتبر بودن و وجودِ اين صامت در زبان فارسی امروز کافی است مثلا به جای همزه‌ی کلمه سوء صامت‌هایِ ديگری مانند پ، ت، د و غيره را جايگزين «ء» کنيم تا به واژه‌های سوپ، سوت، سود، سور، سوز، سوگ و سوی دست يابيم و يا با حذف همزه به واژه‌ی «سو» که واژه مستقلی به معنای «سمت» است برسيم.


 


 


طريقه فعال کردن کليد نيم فاصله در ويندوز و مايکروسافت ورد XP :


 


1- Open a Word page


 


2- Click on Insert from Menu bar then Symbol


3- Click on Special Characters tab

4- From the Character list find and click on: No-Width Optional Break

5- Click on Shortcut Key button


6- Under the Press new shortcut key: hold Ctrl key and press Space bar once


7- Click on Assign button and you should see Ctrl+Space under Current keys:


 


8- Click Close and exit from Symbol dialog box


From now on whenever you need to use half space, hold Ctrl key and hit spacebar, in Microsoft Word document (only).